این روزها از خارجنشینان جنگطلب زیاد میشنوم که «حالا انگار ترامپ به حرف ما حمله کرده». پاسخ سادهاش اینه که اگه به حرف شما نبود، پس چرا اینقدر تلاش کردید و دو ماه تجمع کردید و رسانه و سوشالمدیا رو قبضه کردید برای درخواست جنگ؟ اما بذارید پاسخ مفصلتری به این مغلطه بد
تو اخلاق سیاسی یک اصلی هست:Responsibility follows influence(مسئولیت به اندازهی میزان تأثیر میاد) یعنی اگه تو شکلگیری فضا تأثیر داشتی، در نتایجش هم سهم داری.این به معنی این نیست که «همه تقصیرها یکیه».نه. اما این هم دروغه که بگیم: «ما هیچ نقشی نداشتیم.»
تو سالهای قبل ایران و آمریکا بارها تا آستانه جنگ رفتن، اما تو هر کدوم، فقط یک تصمیم یا یک کنش باعث شد جنگ «شروع نشه». اگه یک کنش میتونه جنگ رو متوقف کنه، یک کنش هم میتونه احتمال شروع جنگ رو بیشتر کنه.پس وقتی موجی از فشار شکل میگیره: ایمیل، هشتگ، کمپین، روایتسازی… اینها فقط «نظر دادن» نیست
اینها میتونن همون فاکتور مرزی باشن. یعنی در لحظهای که تصمیمگیرنده مردده،همین فشارها میتونه کفه ترازو رو سنگین کنه به سمت جنگ.از طرف دیگه تو سیاست خارجی، تصمیمها تو خلأ گرفته نمیشن. هیچ دولتی (حتی قدرتمندترینش مثل آمریکا) بدون «فضاسازی» اقدام به جنگ نمیکنه.
این فضا رو چه کسی میسازه؟رسانه، لابیها، و دقیقاً همین موجهای اجتماعی.تو علوم سیاسی مفهومی داریم به نام:Manufacturing Consent (ساخت رضایت عمومی)یعنی چی؟یعنی قبل از هر جنگ، باید افکار عمومی «قانع» بشه که این جنگ لازم و مشروعه.
حالا سوال:وقتی هزاران ایمیل به کنگره و سنا و کلی مقام سیاسی و همه رسانهها تو آمریکا و اروپا فرستاده میشه، وقتی مدام توییت زده میشه Act Now، وقتی روایت «حمله تنها راهه» در رسانههای خارجی توسط همین دیاسپورا ساخته میشه، اینها چیه؟اینها دقیقاً ابزار ساخت همون «رضایت》هستن.
تو حمله به عراق ۲۰۰۳ و لیبی ۲۰۱۱ هم اول چنین پیشزمینهای ایجاد شد و بعد حمله شد. بهش میگن Indirect Causation (علیت غیرمستقیم)یعنی تو ممکنه ماشه رو نکشی، اما شرایطی بسازی که کشیده شدن ماشه «محتملتر» و «مشروعتر» بشه. یعنی داری هزینه سیاسی جنگ رو برای سیاستمدار پایین میاری.
حالا که خواسته یا ناخواسته در شروع این جنگ نقش و سهم داشتید، خوبه که مسئولیت خودتون رو بپذیرید، هر چند در مقایسه با تصمیمات و عملکرد دولتها و سیاستمداران، این نقش و سهم جزئی باشه.
12:51 - 3 April 2026