بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِدر دل سیاست مردی ایستاده بود با کتی کهنه چهرهای نحیف و اشکی که بیاختیار از چشمانش جاری میشد. نه از ضعف که از عشقی سوزان به #ایران...#مصدق و نبرد سه ساحت #آگاهی تأملی در لوگوس تراژیک سیاست ایرانبه قلم فتحعلی علوی سوق به بهانه کودتای ۲۸ امرداد دکتر محمد مصدق را باید نه صرفاً یک بازیگر سیاسی، که تجسم انسانی برخورد سه ساحت متفاوت از آگاهی دانست برخوردی که فهم نادرست آن، نه تنها خود او را به سقوط کشاند، که سرنوشت یک ملت را برای دههها رقم زد تمامی پژوهشهای موجود، مصدق را در یک یا حداکثر دو بعد از این ساحت ها تحلیل کرده اند
ملیگرایی یا لیبرالیسم، قانونگرایی یا پوپولیسم،قهرمانی یا تراژدی گمشده اصلی در همه این تحلیلها، درک همزمان و ارگانیک از نبردی شناختی است که در ذهن خود مصدق و سپس در میدان سیاست ایران جاری بوداین سه ساحت عبارتند از: #آگاهی_عمودی ملی-حاکمیتی #آگاهی_افقی قانونی-نهادی و #آگاهی_قطری عاطفی-نمادین ساحت اول، آگاهی عمودی در اندیشه مصدق بر اصل #موازنه_عدمی استوار بوداصلی که اغلب با استعمارستیزی ساده انگارانه اشتباه گرفته میشود مصدق درکی عمودی از قدرت داشت نیرویی از بالا #قدرتهای_خارجی که شریان های حیاتی یک ملت را در دست می گیرد. پاسخ او به این ساختار عمودی،صرفاً #نه گفتن نبود بلکه ایجاد یک خلأ راهبردی بود.ملی شدن نفت، پیش و بیش از آنکه یک برنامه اقتصادی برای اداره صنعت باشد، یک کنش وجودی برای قطع آن شریان عمودی بود او می خواست ابتدا دست استعمار را از گلوی ملت بردارد و سپس نفس تازه کرده، برنامه بریزداینجا نقطه کور تمام منتقدان اقتصادی اوست؛ آنها یک کنش وجودی-رهایی بخش را با یک برنامه
تکنوکراتیک اشتباه می گیرند رفراندوم ۳ مرداد ۱۳۳۲ نیز در همین ساحت معنا می یابد:یک #نه عمودی دیگر، این بار علیه ساختاری که مجلس را بازیچه اقلیتی قدرتمند و یک دربار مداخله گر کرده بوداما همینجا شکاف اول پدیدار شد ساحت دوم،یعنی آگاهی افقیجایی که مصدق در قالب یک حقوقدان تحصیل کرده می اندیشید،با ساحت اول در تنش بودآگاهی افقی یعنی باور به قانون اساسی،تفکیک قوا،استقلال قوه قضائیه و مصونیت مجلس. مصدق رجل قانون، نمی توانست برای حل یک بحران عمودی #نفوذ دربار و ارتش ساختار افقی قانون را به کلی ویران کند. او در بزنگاه تاریخی، میان لوگوس عمودی #حذف دشمن از طریق انحلال مجلس و #لوگوس افقیتسلیم به قانون حتی در برابر دشمنان قانون سرگردان ماندانحلال مجلس هفدهم با رفراندوم اگرچه درساحت عمودی یک پیروزی بوداما در ساحت افقی خودزنی یک باور عمیق بود.او پارادوکسی را زیست که خود خالقش بوداستفاده از ابزارهای دموکراتیک برای عبور از بن بست های دموکراسی.قلم هایی که او را صرفاً یک پوپولیست یا یک...ادامه دارد
14:49 - 2 August 2026